Мақалалар

Еуропалық орта ғасырлардағы геосаяси қатынастар: тарих және теория

Еуропалық орта ғасырлардағы геосаяси қатынастар: тарих және теория


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.

Еуропалық орта ғасырлардағы геосаяси қатынастар: тарих және теория

Авторы Бенно Тешке

Халықаралық ұйым, Т. 52: 2 (1998)

Кіріспе: қазіргі заманғы мемлекеттер жүйесінің болашағы туралы сенімсіздік, бірақ ‘’ Вестфаль храмының шіріген тіректері ’’ туралы анық сенімділік халықаралық қатынастар (IR) ғалымдарының егемендік мағынасына деген қызығушылығын арттырды. ИҚ-ның осы негізгі тұжырымдамасын осылай жаңарту проблемасы қазіргі мемлекеттілікке дейін пайда болған геосаяси әлеуметтік ұйым нысандарына үлкен тарихи сезімталдық туғызды. ИҚ теорияларын әмбебаптандыруға наразылық Еуропалық абсолютизмдік және капиталистік мемлекеттер жүйесінен бұрынғы саяси тәртіптің мәнін сұрастыру арқылы халықаралық ұйымның тарихилығын талқылауға мүмкіндік берді. Еуропалық орта ғасырлардағы феодализм қандай сипатта болды? Қоғамдық ұйымның феодалдық режимінің ерекшелігі ортағасырлық геосаяси қатынастардың кең нысандарын қалай хабарландырды? Оларды заманауи және ерте заманауи мемлекетаралық қатынастардан не ерекшелендіреді? IR теориясының салдары қандай?

Роберт Бреннердің әлеуметтік меншік қатынастары теориясын дамыта отырып, мен өзгеріп отырған геосаяси тапсырыстарды теорияландыруға ерекше көзқарас ұсынамын. Бұл тарихи тұрғыдан ақпараттандырылған және теориялық бақыланатын интерпретация Хайо Кромбах, Кристиан Гейне және мен жақында бірнеше талқылау құжаттарында жасаған диалектикалық ойлау принциптерінің нақты негіздемесін құрайды. Мен халықаралық жүйелердің сипаты мен динамикасы олардың құрылтай бірліктерінің сипатымен реттеледі, бұл өз кезегінде олардың ішінде қалыптасқан нақты меншік қатынастарына негізделген деп айтамын. Ортағасырлық ‘’ халықаралық ’’ қатынастар және олардың капитализмнің өркендеуіне дейінгі ғасырлардағы өзгерістері өзгеріп отыратын әлеуметтік меншік қатынастары негізінде түсіндірілуі керек. Ортағасырлық өзгеру динамикасы лордтар мен шаруалар арасындағы екі үлкен таптардың арасында және олардың шеңберінде қайшылықты көбею стратегиясымен байланысты.

Менің ойымша, шаруалардың күнкөріс құралдарын иемденуіне байланысты феодалдық дворяндар шаруалар өніміне саяси және әскери тәсілдермен қол жеткізуге мәжбүр етті. Әрбір лорд өзін тек өзінің саяси иеліктерінде ғана емес, сонымен қатар жеке-дара өз иеліктерінде көбейткендіктен, зорлық-зомбылық құралдарын бақылау мемлекет тарапынан монополияланбаған, бірақ олигополиялық тұрғыдан құрлықтағы дворяндар пайдаланған. Демек, ортағасырлық ‘’ мемлекет ’’ қарулы қарсыласу құқығымен лордтардың саяси қауымдастығын құрады. Сондықтан, ұлтаралық қатынастар табиғаты жағынан бәсекеге қабілетсіз және бәсекеге қабілетті болды. Шаруалар артығын күшпен қайта бөлу және жер бойынша бәсеке үш ось бойынша жүрді: (1) шаруалар мен қожалар арасында, (2) қожалар арасында және (3) лордтар коллекциясы (феодалдық ‘’ мемлекет ’’) және сыртқы политиялар арасында. Демек, пайда болған геосаяси жүйенің түрі территория мен лордтар арасындағы және олардың ‘’ мемлекеттерінің ішінде және олардың арасындағы еңбекке қатысты тұрақты әскери бәсекелестік болды. ’’ Ортағасырлық Еуропаның геосаяси динамикасы территориялық жаулап алудың нөлдік логикасына сүйенді. Ортағасырлық ‘’ халықаралық ’’ жүйенің формасы мен динамикасы тікелей әлеуметтік меншік қатынастарының генеративті құрылымынан туындайды.


Бейнені қараңыз: Темірхан Медетбек. Тәуелсізбін өлеңі. Қазақ әдебиеті. 7-сынып (Маусым 2022).